Osmanlı’dan Günümüze Hâlidîlik Sempozyumu Üniversitemizde Gerçekleştirildi

İstanbul Medeniyet Üniversitesi ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı iş birliğiyle düzenlenen “Osmanlı’dan Günümüze Hâlidîlik: Tarih, Toplum ve Kültür” başlıklı sempozyum, 15 Kasım 2026 Pazar günü Üniversitemiz Ziraat Bankası Kütüphanesi’nde gerçekleştirildi. Alanında uzman akademisyenleri ve araştırmacıları bir araya getiren sempozyumda, Hâlidîlikgeleneğinin Osmanlı döneminden günümüze uzanan tarihsel gelişimi, dini ve toplumsal hayata etkileri ile kültürel ve düşünsel mirası ele alındı.

Sempozyuma Rektörümüz Prof. Dr. Gülfettin Çelik, İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA) Genel Direktörü Prof. Dr. Mahmud Erol Kılıç, İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürü Hüseyin Keskin, İbn Haldun Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Prof. Dr. İrfan Gündüz, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hasan Kamil Yılmaz ve İslam Alimleri Vakfı Başkan Vekili Abdülvahap Ekinci ile çok sayıda akademisyen, araştırmacı ve öğrenci katıldı.

Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başlayan program, açılış konuşmalarıyla devam etti.

Prof. Dr. Mahmut Ay: “Hâlidîlik, Sosyal Bilimlerin Tüm Alanlarını İlgilendiren Bir Araştırma Konusudur”

Sempozyumun açılış konuşmasını gerçekleştiren Düzenleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. Mahmut Ay, Hâlidîliğin yalnızca tasavvuf tarihi çerçevesinde değerlendirilemeyecek kadar geniş bir etki alanına sahip olduğunu belirtti. Osmanlı Devleti’nin son döneminde önemli bir dini ve toplumsal hareket olarak öne çıkan Hâlidîliğin Cumhuriyet döneminde de etkisini sürdürdüğünü ifade eden Ay, bu geleneğin dini ve manevi boyutlarının yanı sıra siyasi, iktisadi, toplumsal ve kültürel yönleriyle de incelenmesi gerektiğini vurguladı.

Mevlana Halid-i Bağdadi’nin manevi ve kültürel mirasının Türk-Kürt kardeşliği açısından taşıdığı öneme de değinen Ay, Hâlidîliğin farklı etnik toplulukları ortak değerler etrafında buluşturan yönüne dikkat çekti. Sempozyumun yeni akademik araştırmalara ve bilimsel çalışmalara katkı sunmasını temenni etti.

Hüseyin Keskin Sempozyuma Katkı Sunanlara Teşekkür Etti

İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürü Hüseyin Keskin, sempozyumun uzun ve titiz bir hazırlık sürecinin ardından gerçekleştirildiğini belirterek Düzenleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. Mahmut Ay ve çalışma arkadaşlarını tebrik etti. Alanında önemli araştırmalar gerçekleştiren akademisyenlerin bir araya gelmesinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Keskin, sempozyuma katkı sunan bilim insanlarına ve programa ev sahipliği yapan Üniversitemize teşekkür etti.

Rektörümüz Prof. Dr. Gülfettin Çelik: “İnsanoğlunun İçinde Bulunduğu Çıkmazların Bazı Cevapları Geçmişte Var”

Rektörümüz Prof. Dr. Gülfettin Çelik, konuşmasında teknolojik gelişmelerin ve küreselleşmenin dünyayı hızla dönüştürdüğünü, ancak maddi ilerlemenin insanlığın karşı karşıya bulunduğu bütün sorunlara çözüm üretmekte yeterli olmadığını ifade etti. Sanayileşmeden yapay zeka çağına uzanan süreçte farklı medeniyetlerin kültürel ve manevi birikimlerinin yeniden önem kazandığını belirten Rektörümüz, İslam kültür ve medeniyetinin tarihsel mirasının günümüz sorunlarına sunabileceği katkıların araştırılması gerektiğini vurguladı.

Üniversitemizin bu doğrultuda yürüttüğü akademik çalışmalara da değinen Rektörümüz, İlahiyat Fakültemizin eğitim ve araştırma faaliyetlerinin geliştirilmesi, Almanca İlahiyat Programı’nın açılması, Tasavvuf Enstitüsü ile Mushaf ve Kıraat Araştırmaları Enstitüsünün kurulmasının bu yaklaşımın somut örnekleri olduğunu ifade etti. Rektörümüz, sempozyumun hazırlanmasında emeği geçenlere teşekkür ederek programın hayırlı olmasını diledi.

Abdülvahap Ekinci: Mevlana Halid’in Manevi Mirası Günümüz Açısından Önem Taşıyor

İslam Alimleri Vakfı Başkan Vekili Abdülvahap Ekinci, konuşmasında Mevlana Halid-i Bağdadi’nin manevi mirasının günümüz dünyası açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. İnsanlığın maddi ve manevi sorunlarla karşı karşıya bulunduğu bir dönemde Mevlana Halid’in düşüncelerinin ve tasavvufi yaklaşımının yeniden ele alınmasının anlamlı olduğunu ifade eden Ekinci, bu mirasın özellikle manevi gelişim ve ahlaki değerler bakımından yol gösterici olabileceğini belirtti. Sempozyumun önemli bir ihtiyaca karşılık geldiğini vurgulayan Ekinci, programın düzenlenmesinde emeği geçenlere ve ev sahipliği yapan Üniversitemize teşekkür etti.

Hâlidîliğin Tarihsel ve Manevi Mirası Açılış Oturumunda Değerlendirildi

Açılış konuşmalarının ardından Prof. Dr. Nurullah Koltaş başkanlığında gerçekleştirilen açılış oturumunda Prof. Dr. İrfan Gündüz, Prof. Dr. Hasan Kamil Yılmaz ve Prof. Dr. Mahmud Erol Kılıç, Hâlidîlik geleneğini farklı yönleriyle değerlendirdi.

Oturumda Prof. Dr. İrfan Gündüz, Sultan II. Abdülhamid’in İslam dünyasıyla ilişkilerini hilafet makamı ve hac ibadeti üzerinden ele alarak dönemin siyasi, dini ve ekonomik gelişmelerine değindi. Prof. Dr. Hasan Kamil Yılmaz ve Prof. Dr. Mahmud Erol Kılıç da Hâlidîliğin tarihi ve tasavvufi boyutlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Hâlidîlik 35 Tebliğle Çok Yönlü Olarak Ele Alındı

Sempozyum kapsamında gün boyunca eş zamanlı olarak düzenlenen yedi bilimsel oturumda, 30’u Türkçe, 5’i Arapça olmak üzere toplam 35 tebliğ sunuldu. Oturumlarda Hâlidîliğin Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan tarihsel gelişimi, itikadi ve kelami yönleri, Mevlana Halid-i Bağdadi’nin düşünsel mirası, Hâlidîliğe yönelik eleştiriler ve bu eleştirilere verilen cevaplar, Hâlidî şeyhlerinin ilmi ve tasavvufi faaliyetleri ile geleneğin farklı coğrafyalardaki yayılışı ele alındı.

Sempozyum, bilimsel oturumların ardından gerçekleştirilen kapanış ve değerlendirme programıyla sona erdi.