Üniversitemiz Eğitimde Yapay Zeka ve Dijital Dönüşüm Ofisi Koordinatörlüğü tarafından hazırlanan “Öğretim Elemanları İçin Yapay Zeka Rehberi: Türler, Çalışma Mekanizmaları ve Temel Prensipler” yayımlandı. Öğretim elemanlarının yapay zeka teknolojilerine ilişkin bilgi ve farkındalıklarını artırmayı amaçlayan rehber, bu teknolojilerin eğitim-öğretim ve akademik araştırma süreçlerinde bilinçli, etkili ve sorumlu kullanımına yönelik kapsamlı bilgiler ve uygulama önerileri içeriyor.
Yapay zeka teknolojilerinin yükseköğretimde giderek yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda hazırlanan rehberde, yapay zekanın temel çalışma prensiplerinden akademik uygulamalara, ölçme-değerlendirme süreçlerinden bilimsel araştırmalarda etik ilkelere kadar pek çok konu ele alınıyor.
Yapay Zekanın Temel Prensipleri ve Akademik Kullanım Alanları Ele Alınıyor
İki ana kısım ve sekiz bölümden oluşan rehberin ilk kısmında, yapay zeka sistemlerinin öğrenme ve yanıt üretme mekanizmaları ile bu sistemlerin hangi nedenlerle hatalı sonuçlar üretebildiği açıklanıyor. Yapay zekanın sekiz temel çalışma prensibinin ele alındığı bölümde, büyük dil modelleri, yapay zeka türleri, yapay zeka ajanları ve yeni nesil teknolojilere ilişkin bilgiler sunuluyor.
Rehberin ikinci kısmında ise yapay zekanın eğitim-öğretim ve akademik araştırmalarda sorumlu kullanımına yönelik ilke ve önerilere yer veriliyor. Akademik dürüstlük, şeffaflık, kaynak doğrulama ve insan denetimi gibi konuların yanı sıra yapay zeka kullanımına ilişkin yaygın yanılgılar ve yapay zeka tespit araçlarının sınırlılıkları değerlendiriliyor.
Öğretim elemanlarının ders, ödev ve sınav tasarımlarında yararlanabilecekleri uygulama örneklerini de içeren rehberde, ölçme-değerlendirme süreçlerinin yapay zeka teknolojileri doğrultusunda yeniden ele alınmasına yönelik öneriler sunuluyor. Ayrıca akademik yayınlarda yapay zeka kullanımının beyan edilmesi, araştırma süreçlerinde karşılaşılabilecek riskler, veri güvenliği ve akademik sorumluluk konuları da ayrıntılı biçimde inceleniyor.
İnsan Odaklı ve Sorumlu Yapay Zeka Kullanımı Vurgulanıyor
Yapay zeka teknolojilerinin sunduğu imkanların akademik süreçlere doğru biçimde dahil edilmesini amaçlayan rehberde, bu teknolojilerin kullanımında insan denetiminin ve akademik sorumluluğun korunmasının önemine dikkat çekiliyor. Yapay zeka araçlarının ürettiği bilgilerin doğrulanması, kullanım süreçlerinde şeffaflığın sağlanması ve akademik etik ilkelerin gözetilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Rektör Yardımcımız Prof. Dr. Yaşar Bülbül ve Doç. Dr. Serkan Uçan tarafından kaleme alınan önsözde, yapay zekanın ne bir tehdit ne de bir mucize olarak görülmesi gerektiği belirtilerek bu teknolojilerin çalışma prensiplerinin anlaşılması ve sorumluluk bilinciyle kullanılması gerektiğine işaret ediliyor. Nihai kararın ve akademik sorumluluğun her zaman insanda kalması gerektiği ifade ediliyor.
Teknik bilgi gerektirmeden okunabilecek şekilde hazırlanan ve uygulamaya dönük örneklerle desteklenen rehberin, öğretim elemanlarımızın yapay zeka okuryazarlığının geliştirilmesine ve eğitim-öğretim ile araştırma süreçlerinde bilinçli yapay zeka kullanımının yaygınlaştırılmasına katkı sunması hedefleniyor.
Öğretim Elemanları İçin Yapay Zeka Rehberi’ne buradan ulaşabilirsiniz.
